 |
 |
|
| Powrót | ||
|
|
Bernard
Pivot o „Pustyni” J.M.G. Le Clézio.
Zew
pustyni "Przydarzyła
mi się ostatnio rzecz niesłychana. Przeskakuję zazwyczaj z jednej książki
do drugiej. Ledwo jednak skończyłem czytać „Pustynię” J.M.G. Le
Clézio, gdy ogarnęło mnie przeświadczenie, że wkrótce będę zmuszony
przeczytać ją na nowo. Po dwóch tygodniach wróciłem do niej z uczuciem
absolutnej konieczności. Jak gdybym wiedział, że to ponowne przejście przez
pustynię znów roznieci ogień, który nie zdążył wygasnąć.
W
każdym z nas bowiem istnieje pustynia. Rozległy obszar ciszy i pragnienia, do
którego nie pozwala nam się zbliżyć tumult powszednich dni i rozliczne obowiązki.
Pochłonięci nieustannym wyścigiem, żyjący w pośpiechu, ignorujemy bądź
traktujemy z pogardą te rozległe połacie piasku smagane wiatrem, choć
pewnego dnia po bytności na nich będziemy może sądzeni.
Oto
książka przypominająca nam, że pustynia istnieje, piękna, surowa, ogromna,
i że nieszczęściem jest nieumiejętność przebywania na niej. Och! Le Clézio
nie mówi tego tak brutalnie. On w ogóle tego nie mówi. Nie prawi nam morałów.
Opowiada jedynie dwie przepiękne historie, w których pustynia jest tak obecna,
tak fascynująca i kusząca, że nasza wewnętrzna pustynia przypomina nam o
sobie i zachęca do zboczenia z drogi na kilka minut, kto wie, może na kilka
godzin, wyrwanych szalonej gonitwie za pieniędzmi, spędzonych z dala od
zgiełku, pośpiechu, ciągłego udawania, tych wszystkich rzeczy, które na pustyni byłyby
śmieszne, gdyż nie mają na niej żadnego znaczenia.
Na
początku XX wieku wojownicy z pustyni Rio de Oro, błękitni ludzie, podążają
na północ Maroka w nadziei, że znajdą wodę i ziemię pod uprawę. Ale ich wódz,
stary mauretański szejk Moulay Ahmed ben Mohammed el Fadel, zwany również Ma
el Aïnine, Wodą Oczu, wie, że u kresu tej przeprawy przez pustynię on i
jego ludzie znajdą śmierć.
Zostaną
zabici przez francuskie oddziały kolonialne." Bernard
Pivot, Lire,
czerwiec 1980/listopad 2008. (J.M.G.
Le Clézio, Pustynia, przekład: Krystyna
Osińska-Boska *** Bernard
Pivot — francuski dziennikarz, krytyk literacki, autor mitycznych dziś
telewizyjnych programów o literaturze: „Apostrophes” (1974 –
1990) i „Bouillon de culture” (1990 – 2001). Felietonista miesięcznika
literackiego „Lire” i tygodnika „Le Point”.
Od 2004 roku członek jury nagrody Goncourtów. Wyznał, iż raz tylko żałował,
że nie prowadzi już programów telewizyjnych — po przyznaniu nagrody
Nobla J.M.G. Le Clézio. ________________________ ©Zofia Kozimor |
|
| Powrót | ||
